23
sözlük ahalisi beni yanlış anlamasın; iktidar cenahıyla uzaktan yakından bir alakam yok. ancak “hükümet galatasaray’ı frenlemek istiyor” tezinin siyasi matematiği bana pek mantıklı gelmiyor.
türkiye’de 18-35 yaş aralığında en fazla taraftara sahip kulüp galatasaray. bu yaş grubunda yaklaşık 25 milyon insan bulunduğunu ve bunların yüzde 60-65’inin galatasaraylı olduğunu kabul edersek, 10 milyonu aşkın, ağırlıklı olarak gençlerden oluşan devasa bir kitleden söz ediyoruz.
gençlerin zaten ekonomik ve siyasi nedenlerle son derece tepkili olduğu bir dönemde hükümet, seçim öncesinde neden böyle bir kitleyi bilinçli olarak karşısına almak istesin? bunun siyasi getirisi ne olabilir?
kaldı ki galatasaray dörtte dört yaparken bu ülkede seçimler yapılmıyor muydu? o dönemde hükümetin oy kaygısı yok muydu?
bu tezi savunanların önce şu basit soruya cevap vermesi gerekiyor: iktidar, türkiye’nin en büyük ve en genç taraftar kitlelerinden birini karşısına alarak tam olarak ne kazanacak?
türkiye’de genç nüfus gerçekten çok mutsuz. hayatla ve gelecekle bağını önemli ölçüde kaybetmiş milyonlarca genç var. futbol ise artık yalnızca bir spor veya hafta sonu eğlencesi değil; birçok insanın hayata tutunduğu, birkaç saatliğine de olsa gündemden uzaklaşıp nefes alabildiği bir alan.
kendi adıma, ekonomik bakımdan ortalamanın üzerinde sayılabilecek bir hayat sürmeme rağmen galatasaray kötü gittiğinde eğlenecek veya heyecanlanacak başka bir şey bulamadığım zamanlar oluyor. imkânları çok daha sınırlı olan milyonlarca genç bakımından futbolun nasıl bir anlam taşıdığını buradan hesap etmek gerekir.
dolayısıyla iktidarın galatasaray’ı gerçekten ve sistematik biçimde durdurmak istediği iddiası bana ikna edici gelmiyor. türkiye’de siyasi iktidarın gerçekten karşısına aldığı bir kurumu veya yapıyı ne ölçüde sıkıştırabildiğini hepimiz biliyoruz. istese bunun için elindeki araçları kullanırdı.
kaldı ki galatasaray, 2002’den 2026’ya kadar geçen 24 yılda tam 12 kez şampiyon oldu. başka bir ifadeyle, ak parti iktidarı döneminde ortalama iki yılda bir şampiyonluk yaşadı. son dört sezonda da dörtte dört yaptı. galatasaray’ın başarısı iktidara siyasi bakımdan zarar veren bir olgu olsaydı, 24 yıldır ortaya çıkan bu tablonun nasıl açıklanması gerekir?
hatta ben tersine, galatasaray’ın şampiyonluklarının dolaylı olarak iktidarın işine yaradığını düşünüyorum. yanlış anlaşılmasın: “iktidar galatasaray’ı şampiyon yapıyor” demiyorum. söylediğim şey, galatasaray’ın başarısının meydana getirdiği toplumsal rahatlamanın iktidara yaradığıdır.
çünkü galatasaray, özellikle gençler arasında çok büyük bir taraftar kitlesine sahip. takım şampiyon olduğunda milyonlarca genç birkaç günlüğüne de olsa mutlu oluyor, geleceğe daha olumlu bakıyor ve ülkenin ekonomik sıkıntılarından, siyasi operasyonlarından ve bitmek bilmeyen skandallarından uzaklaşıyor. biriken öfke, hiç değilse bir süreliğine şampiyonluk kutlamalarına ve futbol gündemine yöneliyor.
tamamen kişisel gözlemim olmakla birlikte, fenerbahçe ve beşiktaş taraftarlarında —trabzonspor’u bu kıyasın dışında tutuyorum— aynı ölçüde bir toplumsal rahatlama etkisi görmüyorum. bu kitlelerin siyasi tercihlerinin futbol sonuçlarından daha bağımsız ve daha kemikleşmiş olduğunu düşünüyorum.
kaldı ki fenerbahçe taraftarının her sezon başında “bu sene o sene” diyerek yeniden şampiyonluk havasına girdiğine hepimiz şahit oluyoruz. bir fenerbahçeliyi mayıs ayında öfkelendirip temmuz ayında yeniden şampiyonluğa inandırmak mümkün. yıllardır sportif başarı gelmemesine rağmen umut her yaz yeniden üretiliyor ve taraftar tekrar aynı heyecanın etrafında toplanıyor.
galatasaray taraftarı ise başarıya ve kazanmaya alışmış durumda. dolayısıyla bu kadar büyük ve genç bir kitleyi açıkça karşısına alarak uzun süre başarısızlığa mahkûm etmek çok daha sert bir toplumsal tepki doğurur. bunun iktidara siyasi bir fayda sağlaması bir yana, milyonlarca genç seçmeni hiçbir karşılık elde etmeden karşısına alması anlamına gelir.
bazen iktidarın işine yarayan şey insanları susturmak değil, onlara birkaç haftalığına sevinebilecekleri bir şey vermektir...
türkiye’de 18-35 yaş aralığında en fazla taraftara sahip kulüp galatasaray. bu yaş grubunda yaklaşık 25 milyon insan bulunduğunu ve bunların yüzde 60-65’inin galatasaraylı olduğunu kabul edersek, 10 milyonu aşkın, ağırlıklı olarak gençlerden oluşan devasa bir kitleden söz ediyoruz.
gençlerin zaten ekonomik ve siyasi nedenlerle son derece tepkili olduğu bir dönemde hükümet, seçim öncesinde neden böyle bir kitleyi bilinçli olarak karşısına almak istesin? bunun siyasi getirisi ne olabilir?
kaldı ki galatasaray dörtte dört yaparken bu ülkede seçimler yapılmıyor muydu? o dönemde hükümetin oy kaygısı yok muydu?
bu tezi savunanların önce şu basit soruya cevap vermesi gerekiyor: iktidar, türkiye’nin en büyük ve en genç taraftar kitlelerinden birini karşısına alarak tam olarak ne kazanacak?
türkiye’de genç nüfus gerçekten çok mutsuz. hayatla ve gelecekle bağını önemli ölçüde kaybetmiş milyonlarca genç var. futbol ise artık yalnızca bir spor veya hafta sonu eğlencesi değil; birçok insanın hayata tutunduğu, birkaç saatliğine de olsa gündemden uzaklaşıp nefes alabildiği bir alan.
kendi adıma, ekonomik bakımdan ortalamanın üzerinde sayılabilecek bir hayat sürmeme rağmen galatasaray kötü gittiğinde eğlenecek veya heyecanlanacak başka bir şey bulamadığım zamanlar oluyor. imkânları çok daha sınırlı olan milyonlarca genç bakımından futbolun nasıl bir anlam taşıdığını buradan hesap etmek gerekir.
dolayısıyla iktidarın galatasaray’ı gerçekten ve sistematik biçimde durdurmak istediği iddiası bana ikna edici gelmiyor. türkiye’de siyasi iktidarın gerçekten karşısına aldığı bir kurumu veya yapıyı ne ölçüde sıkıştırabildiğini hepimiz biliyoruz. istese bunun için elindeki araçları kullanırdı.
kaldı ki galatasaray, 2002’den 2026’ya kadar geçen 24 yılda tam 12 kez şampiyon oldu. başka bir ifadeyle, ak parti iktidarı döneminde ortalama iki yılda bir şampiyonluk yaşadı. son dört sezonda da dörtte dört yaptı. galatasaray’ın başarısı iktidara siyasi bakımdan zarar veren bir olgu olsaydı, 24 yıldır ortaya çıkan bu tablonun nasıl açıklanması gerekir?
hatta ben tersine, galatasaray’ın şampiyonluklarının dolaylı olarak iktidarın işine yaradığını düşünüyorum. yanlış anlaşılmasın: “iktidar galatasaray’ı şampiyon yapıyor” demiyorum. söylediğim şey, galatasaray’ın başarısının meydana getirdiği toplumsal rahatlamanın iktidara yaradığıdır.
çünkü galatasaray, özellikle gençler arasında çok büyük bir taraftar kitlesine sahip. takım şampiyon olduğunda milyonlarca genç birkaç günlüğüne de olsa mutlu oluyor, geleceğe daha olumlu bakıyor ve ülkenin ekonomik sıkıntılarından, siyasi operasyonlarından ve bitmek bilmeyen skandallarından uzaklaşıyor. biriken öfke, hiç değilse bir süreliğine şampiyonluk kutlamalarına ve futbol gündemine yöneliyor.
tamamen kişisel gözlemim olmakla birlikte, fenerbahçe ve beşiktaş taraftarlarında —trabzonspor’u bu kıyasın dışında tutuyorum— aynı ölçüde bir toplumsal rahatlama etkisi görmüyorum. bu kitlelerin siyasi tercihlerinin futbol sonuçlarından daha bağımsız ve daha kemikleşmiş olduğunu düşünüyorum.
kaldı ki fenerbahçe taraftarının her sezon başında “bu sene o sene” diyerek yeniden şampiyonluk havasına girdiğine hepimiz şahit oluyoruz. bir fenerbahçeliyi mayıs ayında öfkelendirip temmuz ayında yeniden şampiyonluğa inandırmak mümkün. yıllardır sportif başarı gelmemesine rağmen umut her yaz yeniden üretiliyor ve taraftar tekrar aynı heyecanın etrafında toplanıyor.
galatasaray taraftarı ise başarıya ve kazanmaya alışmış durumda. dolayısıyla bu kadar büyük ve genç bir kitleyi açıkça karşısına alarak uzun süre başarısızlığa mahkûm etmek çok daha sert bir toplumsal tepki doğurur. bunun iktidara siyasi bir fayda sağlaması bir yana, milyonlarca genç seçmeni hiçbir karşılık elde etmeden karşısına alması anlamına gelir.
bazen iktidarın işine yarayan şey insanları susturmak değil, onlara birkaç haftalığına sevinebilecekleri bir şey vermektir...
