• 1
    galatasaray spor kulübü'nün internet sitesindeki bilgiye göre futbol takımımızın önünü kesmek için uğraşmış monarşik figür. ama galatasaray lisesi öğrencileri ve dönemin müdürü tevfik fikret, kızıl sultan olarak da bilinen 2. abdülhamid'in baskısına boyun eğmemişler, istibdat döneminden özgürlüğe uzanan uzun ve zahmetli yolda sembol isimler olmuşlardır.
    (bkz: galatasaray direniştir)

    bu bilgileri sözlükte ilk paylaşan andrei taganov'a teşekkürler. (bkz: andrei taganov/#2397475)

    http://www.galatasaray.org/s/ilk-yillar/16

    --- alıntı ---

    ii. abdülhamid'e okul ve öğrenciler aleyhine jurnal verilmesi sonucunda, okul dışında da futbol oynanması engellenir. ancak ali sami yen ve arkadaşları hapsedilmeyi, sürülmeyi göze alarak her hafta istanbul'un başka bir çayırına giderek gizlice futbol oynarlar. bu alışkanlıkları kulüpleşinceye kadar devam eder ve onlara sürekli sıkıntı yaratır.

    galatasaray kulübü’nün büyük kurucusu ali sami yen'in ifadesine göre; "her defasında rahmetli abdurrahman şeref bizleri, mektebin futbol âşıklarını odasına çağırır, karşısına dizer: 'siz yine futbol oynamışsınız öyle mi?' diye sorardı. hepimiz susar, bu soruya cevap vermezdik. o zaman aziz müdürümüz yanımıza yaklaşır, tombul eliyle hepimize birer tokat aşkeder, 'bir daha top oynadığınızı görmeyeyim' derdi. biz tokatları yer, mektepten izinli çıkar çıkmaz en uzak çayıra gider yine futbol oynardık".

    dönemin kolluk kuvvetleri olan hafiyeler de bu başarılı öğrencilerin top oynamasına izin vermemek için onları takip eder ve jurnallerini ilgililere iletirlerdi: "mekteb-i sultanî-i şahane talebesinin kale kurup birbirlerine top endaht ettiklerinin görüldüğü bera-yı sadakat arz olunur."

    --- alıntı ---

    ek: ingiltere'deki ay-yıldız armalı portsmouth futbol kulübü'nün 2. abdülhamid ile bağı olduğu hatta kulübü onun kurdurduğu yönündeki komik şehir efsanesini yanlışlayan bağlantı:

    https://teyit.org/...-kulubunu-kim-kurdu/
  • 5
    türk kültüründen kopup araplaşması nedeniyle osmanlı’yı fazla sevmeyen bir türkçü olarak yazıyorum. takım şampiyonluğa yürürken abdülhamid mi tartışacağız? derdimiz bu mu? bu konunun ucu siyasete gidecek hepimiz adımız gibi biliyoruz bunu.

    diyelim tamam yasaklattı. 2018 in şartlarına bakıp 1900 lü yılların başını mı yargılayacağız. çok sevdiğim bir tarih hocam geçmişte alınan bazı kararları bu günün şartlarına göre yargılamak büyük bir yanılgıdır derdi hep.
  • 7
    kendisini yargılamanın da yaftalamanın da hiçbir yararı yoktur. fakat küçük de olsa bir ders çıkarabiliyorsak tarihi figür ve olaylardan, ne mutlu bize. sonuçta kendisi ve istibdat dönemi toprak oldu, galatasaray baki kaldı. bu sözlükte ilgi alanımızda olabilecek konu budur. *

    --- alıntı ---

    geçmişten adam hisse kaparmış... ne masal şey.
    beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi
    tarihi tekerrür diye tarif ediyorlar
    hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi

    mehmet akif ersoy

    --- alıntı ---
  • 8
    ali sami yen ve arkadaşlarının dirayetine karşı koyamamış kişi.

    galatasaray'ın siyasetle ilişkisini değerlendirirken, 1905 yılındaki kuruluş koşullarını görmezden gelmek mümkün değil. ii. abdülhamid döneminde mekteb-i sultanî öğrencilerinin futbol oynamalarının engellenmesi, hafiye takibi ve okul dışındaki faaliyetlerine yönelik baskılar, kulübün kuruluş hikâyesinin önemli bir parçası. ali sami yen ve arkadaşlarının bütün bu engellemelere rağmen futbol oynamaya devam etmeleri, en azından kendi iradelerini ortaya koyma konusundaki kararlılıklarını gösteriyor.

    elbette buradan hareketle galatasaray'ın kuruluşunu doğrudan siyasi bir muhalefet hareketi olarak tanımlamak tarihsel açıdan doğru olmaz. ancak galatasaray'ın doğduğu ortamın istibdat dönemi olması ve kurucularının yasaklara rağmen kendi uğraşlarını sürdürmesi de tesadüfi bir ayrıntı olarak görülemez.

    sonraki yıllarda mustafa kemal atatürk önderliğinde cumhuriyet'in modernleşme, laik eğitim ve özgür düşünce anlayışıyla şekillenen galatasaray kimliği de bu tarihsel arka planın üzerine inşa edildi.

    öte yandan galatasaray başkanlarının ve yöneticilerinin her dönemde siyasi iktidarlara karşı aynı mesafeyi koruduğunu iddia etmek de mümkün değil. devlet yönetiminde görev alan başkanlar, iktidarlarla kurulan ilişkiler ve özellikle yakın dönemde yaşananlar bunun aksini gösteriyor.

    burada asıl mesele galatasaray'ın siyasi iktidarlara muhalefet etmesi değil. hiçbir iktidarın, kulübün iradesini belirleyebileceği bir konuma gelmemesi. çünkü siyaset üstü olmak, iktidarla iyi geçinmek veya her dönemin siyasi güçleriyle ilişkileri gözeterek hareket etmek değildir.

    galatasaray'ın tarihsel kimliğine yakışan, iktidar kim olursa olsun fikri hür, vicdanı hür ve irfanı hür kalabilmesidir. dün abdülhamid'in yasaklarına rağmen çayırlarda futbol oynayanların mirasını bugün siyasi iktidarların karşısında sessiz kalarak temsil edemezsiniz.

    galatasaray'ın büyüklüğü biraz da hiçbir iktidarın eseri olmamasından ve hiçbir iktidara ait olmamasından gelir.
App Store'dan indirin Google Play'den alın